Báo lá cải

Nhà nước rất cương quyết về vấn đề tỷ giá USD/VND. Đó là tuyên bố bất di bất dịch của chúng ta. Lợi hại của việc neo tỷ giá hay thả nổi hay thả nổi có kiểm soát thì thôi ta không bàn đến nữa. Hãy cùng xem phát biểu của thống đốc Giàu.

Đây là kỷ lục giá USD của Ga Hà Nội: 16.275 VND/USD

Haha, thú thật lúc thoáng đọc cái tít đấy, em tưởng NHNN qua một đêm đã làm được một điều thần kì không tưởng là dìm giá USD của bọn tư bản xuống tận bùn đen. Hoá ra nhầm, đấy là giá niêm yết của Ga HN, chính xác là giá đổi USD sang VND cho người mua vé tàu (tất nhiên l à không có chiều ngược lại). Chính xác hơn nữa thì tỷ giá này nhắm vào người không biết gì về tình hình tỷ giá hối đoái hiện tại hoặc không còn lựa chọn nào khác. Tức là những người yếu thế có thể bị lạm dụng.

Dấu hiệu khủng hoảng của nền kinh tế Việt Nam

Những dấu hiệu của một thời kỳ khủng hoảng đang đến gần đã bắt đầu manh nha từ những tháng cuối năm 2007, khi mà lạm phát (hay còn gọi là chỉ số tăng giá tiên dùng CPI) đã tăng lên một cách bất thường ( trên 12%) bất chấp sự can thiệp mạnh mẽ của chính phủ; thậm chí đến hết tháng 05/2008 chỉ số lạm phát vẫn tiếp tục leo thang phi mã mặc dù chính phủ đã ra sức điều tiết giá cả những mặt hàng chủ chốt ảnh hưởng trực tiếp đến mặt bằng giá cả chung của cả nước như: Xăng dầu, điện nước, xi măng, vé tàu xe, lương thực thực phẩm..v.v.

Theo Tổng Cục Thống Kê, đến hết tháng 5/08 chỉ số CPI đã tăng đến 3,91% và là mức tăng cao nhất từ đầu năm đến nay, trong khi vào những năm trước CPI chỉ tăng cao nhất vào dịp đặc biệt như Tết Nguyên Đán (02/2008 CPI tăng 3,56%). Như vậy từ đầu năm đến nay CPI đã tăng đến 15,96%. Dự báo khả năng CPI sẽ tiếp tục tăng mạnh sau tháng 6 khi mà thời điểm những mặt hành thiết yếu đang được kềm giá bị thả nổi theo giá trị trường.

Trong nền kinh tế thị trường, quan hệ giữa người gửi tiền, người vay tiền và ngân hàng là quan hệ mua bán tiền tệ sòng phằng, thuận mua vừa bán. Ngân hàng cần có khách hàng và ngược lại khách hàng cũng cần có ngân hàng.

Từ đó, lãi suất được hình thành trên cơ sở quan hệ cung cầu của thị trường tiền tệ. Nhà nước trên một phương diện nào đó có thể kiểm soát giới hạn trên của lãi suất nhằm bảo vệ người vay tiền khỏi các tác động bất lợi của các chủ nợ cho vay nặng lãi.

Ở Việt Nam, ngoài những mối tương quan trên, Nhà nước còn ban hành một quy định có lẽ không phù hợp với kinh tế thị trường là buộc lãi suất phải luôn thực dương so với lạm phát. Quy định này can thiệp quá sâu vào quan hệ cung cầu tiền tệ.

Khách hàng có thể tùy chọn ngân hàng để gửi tiền nhưng ngân hàng thì không thể từ chối. Ngân hàng chỉ có một công cụ để điều tiết việc huy động là lãi suất. Khi quy định lãi suất thực dương, ngân hàng như bị trói lại vào cỗ xe lạm phát mà họ không có quyền cầm lái. Đối với ngân hàng, lạm phát là khách quan, không thể bắt họ chịu trách nhiệm về một yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của họ.

Việc các ngân hàng muốn thu phí ATM có thể gây hại đến lợi ích của chính ngân hàng nhiều hơn số lợi thu được. Vì sao?

>>Giao dịch bằng ATM phải trả phí

Lợi bất cập hại

Về khía cạnh dịch vụ ngân hàng bán lẻ, ATM mang lại lợi ích cho cả hai phía và ở vị thế cân bằng.

Lợi ích mà thẻ ATM đem đến cho khách hàng là: sự tiện dụng của thẻ trong thanh toán, an toàn trong việc giữ tiền mặt và thuận tiện về thời gian giao dịch.

Ngày 19 tháng Năm vừa qua, Ngân Hàng Nhà Nước ra qui định tăng lãi suất cơ bản, từ đó tăng lãi suất cho vay, đồng thời huỷ bỏ mức trần lãi suất huy động vốn.

Cùng thời điểm lãi suất mới có hiệu lực, thị trường chứng khoán chảo đảo mạnh do giới đầu tư rút tiền ra khỏi thị trường chứng khoán và gởi vào ngân hàng.

Liệu hệ thống ngân hàng sẽ trở nên hấp dẫn hơn cho giới đầu tư? Và thị trường chứng khoán sẽ bị ảnh hưởng ra sao?

CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ THOÁT KHỎI LẠM PHÁT VÀ KHỦNG HOẢNG

Như đã phân tích sơ bộ nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn hiện nay ở bài trước, phần này chúng ta đi sâu vào nghiên cứu lạm phát của Việt Nam và các biện pháp khắc phục của Chính phủ từ đó chúng ta có quan điểm của riêng mình trong vấn đề này.

I/ Lạm phát của Việt Nam:Thời gian qua khi giá cả bắt đầu tăng vọt nhiều chuyên gia kinh tế ở Việt Nam có những quan điểm, nhận định, đánh giá lạm phát khác nhau, dẫn đến đề ra nhiều biện pháp khác nhau để đẩy lùi lạm phát.

Khủng hoảng nguyên nhiên liệu gắn liền với lạm phát, gọi là lạm phát chi phí đẩy. Lạm phát xảy ra do chi phí tăng lên trong những giai đoạn thất nghiệp cao và mức huy động nguồn lực yếu ớt được gọi là lạm phát chi phí đẩy và nguyên nhân của lạm phát chi phí đẩy là do chi phí tăng lên. Tất nhiên phương thuốc đặc trị cho loại “lạm phát chi phí đẩy” phải là hạ chi phí.

Lạm phát là do cung tiền tệ lớn hơn nhu cầu lưu thông hàng hoá và dịch vụ. Vì thế để ngăn chặn lạm phát thì phải giảm nguồn cung tiền trong lưu thông bằng cách tăng lãi suất vay, tìm cách hút tiền về, hay còn gọi là chính sách thắt chặt tiền tệ.

Lạm phát cầu kéo. Theo định nghĩa: “Lạm phát cầu kéo diễn ra khi tổng cầu tăng nhanh hơn tiềm năng sản xuất của một nước, kéo giá tăng lên để làm cân bằng tổng cung và tổng cầu” , phản ánh quan hệ kinh tế tổng cầu lớn hơn tổng cung.

Như chúng ta đã biết, hiện nay toàn thế giới đang gặp khó khăn, Mỹ thì khủng hoảng về tiền tệ và bất động sản, Singapore và một số nước khác trong đó có Việt nam thì bị lạm phát, một số nước khác thì bị thiếu lương thực trầm trọng, tình hình Trung đông vẫn rất nóng và biến động đầy rủi ro, thiên tai hoành hành khắp nơi. Thế giới hiện nay đang hàm chứa nhiều nguy cơ bất ổn. Vì vậy ta thử đi sâu vào phân tích một số khía cạnh của nền kinh tế Việt Nam và thế giới ngõ hầu tìm biện pháp khắc phục.

1/ Tại sao Việt Nam lại lạm phát?

Có rất nhiều nguyên nhân để dẫn đến lạm phát nhưng tập trung ở 02 nguyên nhân chính sau:

- Trong 5 năm vừa qua nền kinh tế tăng trưởng liên tục với tốc độ 8% năm, sau 5 năm cộng dồn thì nền kinh tế phát triển 1,5 lần dẫn đến lạm phát tự nhiên là điều không thể tránh khỏi.

- Trong 5 năm qua giá dầu thế giới tăng từ 60USD/thùng lên đến 135USD/thùng, tăng 75USD/thùng (225%). Với nền kinh tế thế giới hiện nay rất phụ thuộc vào năng lượng vì vậy khi giá dầu tăng tất cả mọi sản phẩm đều phải tăng tương ứng. Nhất là lương thực, cho nên tình hình an ninh lương thực toàn cầu cũng bị đe dọa nghiêm trọng. Khi cái ăn của con người trở nên đắt đỏ thì mọi sinh hoạt trong xã hội phải tăng lên nhiều.

Minh Biện xin trân trọng giới thiệu bài viết mới của anh Lê Hồng Giang, một thành viên đã tham gia Minh Biện từ những ngày đầu. Anh Giang du học ở Mỹ, tốt nghiệp Tiến sỹ Kinh tế tại Australian National University, chuyên ngành Kinh tế Vĩ mô. Anh quan tâm đến các vấn đề mô hình tổng cân bằng định lượng (CGE) và tài chính tiền tệ. Anh hiện là chiến lược gia về tiền tệ (Currency Strategist) cho một quỹ hỗ tương vĩ mô (Macro Hedge Fund), có trụ sở tại Anh và Australia.

Ngay sau khi NHNN hủy bỏ trần lãi suất huy động 12%/năm và thay bằng trần lãi suất cho vay 18%/năm (150% của lãi suất cơ bản vừa được nâng lên 12%/năm), tất cả các NHTM, kể cả các NHTM quốc doanh, đều đồng loạt tăng lãi suất huy động. Chỉ sau vài ngày chạy đua, lãi suất huy động của các NHTM (lên đến 15%-16%/năm) đã cao hơn khá nhiều so với lãi suất tái cấp vốn của NHNN (13%/năm) và lãi suất tái chiết khấu (11%/năm) mà NHNN cũng vừa nâng lên. Các NHTM phải tăng lãi suất huy động cao như vậy vì toàn bộ hệ thống ngân hàng đang gặp khó khăn về thanh khoản do chính sách thắt chặt tiền tệ của NHNN và đang phải vay mượn lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng với lãi suất rất cao (có lúc vượt quá 20%/năm). Lẽ ra lãi suất trên thị trường liên ngân hàng cho mục tiêu quản lý thanh khoản phải dao động trong khoảng 11% đến 13%/năm, nghĩa là nằm giữa lãi suất tái chiết khấu và lãi suất tái cấp vốn. Đây là điều mà NHNN mong muốn và cũng là qui luật thông thường trong hệ thống ngân hàng các nước, mà một ví dụ cụ thể là hệ thống ngân hàng của Mỹ.