Báo lá cải

Nước Trung Quốc có cuốn “ Người Trung Quốc xấu xí “ . Nước Mỹ , Nhật cũng có những quyển sách tương tự .Các nước đó lớn về tiềm lực kinh tế do họ nhìn ra cái “ Xấu “ của chính họ và khắc phục .

Ngay từ những năm đầu của thế kỉ 20, các nhà văn hóa, văn nghệ, nhà nghiên cứu phong tục Việt Nam đã từng đi sâu nghiên cứu một cách khoa học, ngoài đề cao phẩm chất tốt đẹp của người Việt còn vạch rõ những nhược điểm tâm lý tính cách tồn tại từ lâu.

Tản Đà có câu :
” Dân hai lăm triệu ai người lớn.
Nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con “
Đã “điểm huyệt” không chỉ một mà nhiều căn bệnh- cũng là đặc điểm chung của cả xã hội.

Nhà văn Thạch Lam thì nói về sự nông nổi, hời hợt:
“ Cái mà chúng ta thiếu nhất là sự sâu sắc. Chúng ta có đời sống bên trong rất nghèo nàn và bạc nhược. Những tính tình phong phú, dồi dào mãnh liệt chúng ta ít có. Chẳng dám yêu cái gì tha thiết và cũng chẳng dám ghét cay ghét đắng…”

Phan Kế Bính của “Việt Nam phong tục” nổi tiếng, lên tiếng chê một bộ phận dân chúng tài hèn trí đoản, buôn bán quẩn buôn quanh, thích kéo bè kéo cánh…

Nhà văn hóa Phan Khôi viết về thói phù thịnh:
“Sĩ phong nước ta, suy đồi đi là từ thời Lê Trung Hưng về sau. Người trên người dưới bắt chước nhau, thành ra cả một nước đều bỏ mất đại nghĩa, quên mất liêm sỉ, mà đổ xô nhau vào vòng danh lợi. Lòng tự trọng của người mình như ngọn lửa đã tắt, không còn bừng lên, như hột giống bị ẩm, không còn nứt lên được. Lại thêm cái kiểu chuyên chế từ xưa đến nay, cứ ở trên đè xuống ở dưới đợ lên, làm cho nhân dân ngày một đê hèn yếu ớt…”

Trong Con đường tiến bộ ở nước ta in trên Nam Phong năm 1918, Thân Trọng Huề luận chuyện: quan trường không có chuyên môn, chỉ giỏi xoay xở.

Còn nhà văn hóa Nguyễn Văn Huyên khảo cứu trên Văn minh Việt Nam, 1944 về thói biếng nhác, vô cảm, về tâm lý thích ăn không ngồi rồi, sống ngày nào biết ngày ấy.

Mặc cảm, tự giam hãm trong luỹ tre làng cũng là một biểu hiện cố hữu- theo như nhận định của nhà sử học Trần Huy Liệu…

Sau khi cố GS Trần Quốc Vượng, GS Cao Xuân Hạo bày tỏ ý định làm sách về thói xấu người Việt Nam nhưng chưa thành , nay đến lượt nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn quyết tâm cho ra mắt cuốn sách hứa hẹn hấp dẫn này

Theo nhà nghiên cứu này thì “ Gọi là thói hư tật xấu của người Việt Nam, nhưng thực ra nó là trình độ sống, trình độ làm người của người Việt Nam…Người Việt quá nhấn mạnh tính độc đáo của mình, Việt Nam phải khác các nước, cái đó không đúng, cái chính là phải đo bằng tiêu chuẩn thế giới. Điều quan trọng bây giờ là tự nhận thức mình xem anh là người thế nào, anh là ai. Tất cả tương lai của dân tộc nằm trong hành động này.

Nhắc về câu của Tản Đà ông nói :
“ Dân mình “trẻ con” lắm, thích khen, ảo tưởng rất nặng trong tâm lý.”
Ông cũng chưa đồng quan điểm với nhà văn Nguyên Ngọc cho rằng dân mình có bản lĩnh hội nhập. “ Tôi đọc lại lịch sử, không thấy thế. Với người nước ngoài, ban đầu mình e dè, ngại, nếu không muốn nói là kỳ thị, sau đó học lỏm, học không đến nơi đến chốn…Thành thật mà nói, dân mình kém bản lĩnh trong việc học tập nước ngoài mà lại dễ bị lừa. Sách vở vẫn dạy người Việt Nam yêu thiên nhiên lắm, nhưng cái yêu ấy lại giết chết thiên nhiên, như Chùa Hương, như Vịnh Hạ Long… “

Cuộc sống vốn có những nghịch lý . Nhiều người không thân nhau nhưng vì khen nhau nên chơi với nhau. Một trong những thói xấu của người Việt Nam là rất sợ nói đến thói xấu.

Thực tế, rất nhiều người chăm chăm khoe mình. Việc tiếp nhận những thói xấu để sửa không dễ gì , nhưng sửa được chứng tỏ bản lĩnh và sự trưởng thành

Cả xã hội nhiều năm đóng băng trong sự tự khen thưởng. Cố GS Trần Quốc Vượng, GS Cao Xuân Hạo đã nhiều lần nghĩ đến viết sách về thói xấu người Việt, nhưng cũng đành mang theo về cõi cửu tuyền

.Xưa nữa ,Cụ Nguyễn Trường Tộ mới đề cập những điều cụ thấy nhưng chưa thấy cách cụ đo người Việt Nam bằng cái con mắt thế giới. Cụ Phan Chu Trinh cũng nói về dân tộc mình rất nặng nề.

Không như Trung Quốc . Ông Lý Tốn Ngô từ trước năm 1949 đã viết: “Đọc lịch sử Trung Quốc toàn thấy mặt dày và tim đen”. Cuốn này được nước ngoài đọc rất nhiều, ngang Binh pháp Tôn Tử. Rồi lại có 2 cuốn rất hay: Trung Quốc dân tộc tính và Trung Quốc nhân cách bệnh thái phê phán

Ta sẽ yêu ai đó khi hiểu họ kỹ hơn vè tính tốt cũng như tính xấu của họ . Và ta sẽ yêu một đất nước hơn, khi hiểu cái xấu của họ.

Người nước ngoài họ nói: “ Người Việt ít có khả năng đặt mình vào vị trí người khác. Tức là tri kỷ chứ không tri âm, hai kẻ nói chuyện với nhau như hai người điếc. Tục ngữ nói : Thương người như thể thương thân, nhưng dân ta sống với xã hội rất kém, vứt rác ra khỏi nhà là coi như xong, tắc đường là cứ đâm lên không thua ai cả.”

Nhà văn Vũ Trọng Phụng đã viết : “ Mọi tư tưởng từ ngoại quốc đến Việt Nam đều bị làm hỏng. Nhưng thói xấu lớn nhất vẫn là sợ người khác nói xấu mình. Làm ăn với nước ngoài mà cứ lấy tinh vặt (ranh ma, khôn vặt) làm kế sinh lãi.

Rất nhiều các nhà phê bình văn học cũng không đồng ý với cuốn Thần đồng đất Việt, vì trong đó toàn ca ngợi cái tinh vặt, láu cá của người Việt khi làm ăn với ngoại quốc. Cái đó không đáng tự hào.

Hai năm gần đây áo Tiền phong mở chuyên mục “Người Việt - Phẩm chất và thói hư tật xấu” trên tất cả các số báo Tiền phong ra hàng ngày, với đề nghị hấp dẫn “ Bài viết có giá trị sẽ được in trên báo Tiền phong, được trả nhuận bút và có thể nhận giải thưởng của tòa soạn - Bài viết xin gửi về địa chỉ: Báo Tiền phong, 15 Hồ Xuân Hương, Hà Nội trên phong bì ghi rõ “Tham gia chuyên mục: “Người Việt – Phẩm chất và thói hư, tật xấu” hoặc gửi vào hộp thư điện tử: banvannghetp@yahoo.com

Xin mượn câu của nhà văn Nga Sêkhôp để kết thúc bài viết ” Một con người sẽ tốt hơn nếu ta nói cho anh ta biết anh ta là người thế nào…”

ST & BS

Viết bởi vantaihanoi2007