Báo lá cải

Mấy ngày gần đây, sự kiện Ebay kết hợp cùng Chợ điện tử được nhắc tới nhiều trên các phương tiện truyền thông. Theo đó, ebay sẽ xuất hiện cùng chodientu.vn và Chợ điện tử chính là hệ thống của Ebay đối với thị trường nội địa. Bên cạnh những kỳ vọng từ 2 phía, sự kiện này cũng phản ánh thực trạng của Thương mại điện tử Việt Nam hiện nay

Chuyên nghiệp chưa hẳn đã hay.

Vào năm 2005, khi mà IDG có quyết định đầu tư vào Chợ điện tử 1 triệu đô la  Mỹ, Chợ điện tử và Tổng Giám đốc Nguyễn Hòa Bình được nhắc tới liên tục trong cộng đồng Internet, giới truyền thông và những người quan tâm đến kinh doanh. Khi đó, với những phát biểu đầy niềm tin từ Chợ điện tử và những nhận định lạc quan của báo chí, người ta đã vẽ cho Chợ điện tử nói riêng và Thương mại điện tử Việt Nam nói chung một tương lai đầy màu sắc.

Nhưng đã qua 3 năm, không chỉ chodientu.vn mà các nhà tiên phong khác trong mảng C2C như Vietco.com, 1001shoppings.com… đều không đạt được mơ ước của mình. Giao dịch thương mại điện tử vẫn rất thấp, gần như chỉ là những tin rao vặt cho những đồ vật không mấy giá trị (khoảng dưới 1 triệu đồng) và chủ yếu là tự người mua và người bán liên hệ với nhau chứ không thông qua trung gian là đơn vị chủ quản website (cơ sở cho việc thu phí giao dịch). Vì vậy, doanh thu trên những website này vẫn chủ yếu nhờ vào quảng cáo và phí khởi tạo gian hàng.

Nhưng khi những “nhà chuyên nghiệp” đang dậm chân tại chỗ thì những “kẻ nghiệp dư” như 5giay.com hay muare.vn lại thu hút hàng chục ngàn người mua người bán. Bản chất của muare.vn và 5giay.com chỉ là những diễn đàn thuần túy nhưng mỗi ngày có tới hàng trăm chủ đề bán hàng được lập ra và nếu người lập chủ đề không thường xuyên vào để đưa tiếp bài viết mới thì “gian hàng” của người này sẽ phải xuống trang thứ vài chục trong mỗi danh mục mua bán. Sự đông đảo trong những hệ thống này phần lớn bởi cách sử dụng diễn đàn rất đơn giản và thân thiện. Hơn nữa, với 1 chủ đề, người bán có thể tùy ý làm theo những gì mình có thể và được sự cổ vũ của bạn bè, sự đánh giá của cộng đồng. Hiện tại, 5giay luôn nằm trong top 20 website đựơc truy cập nhiều nhất từ Việt Nam.

Ebay cũng loay hoay

Vào Việt Nam đã được gần 1 năm (10/2007) nhưng những gì mà ebay.vn làm được chưa có điều gì thực sự ấn tượng. Việt Nam là thị trường thứ 39 mà Ebay đầu tư chứng tỏ sự quan tâm của Ebay tới Việt Nam là không nhỏ và ban đầu, ebay cũng đã làm cho một số website thương mại điện tử Việt Nam lo lắng bởi sức mạnh tài chính và quy trình chuyên nghiệp nổi tiếng của hệ thống C2C hàng đầu thế giới này. Thế nhưng mục tiêu hướng tới thị trường nội địa của Ebay có thể nói đã thất bại. Trên website Ebay cũng rất hiếm các hàng hóa của người Việt được rao bán, số lượng truy cập vào ebay.vn rất thấp và có chiều hướng đi xuống.

Phát biểu với báo giới, Ông Dan Neary, Phó Chủ tịch eBay phụ trách các thị trường mới phát triển cho rằng Ebay.vn đã rất thành công khi tạo ra những giao dịch giữai Việt Nam với thế giới, cụ thể là đã có 1 số người Việt Nam mua hàng của người nước ngoài qua Ebay.vn nhưng thực tế là những việc đó hoàn toàn có thể thực hiện tương tự trên Ebay.com. Vì vậy, Ebay.vn chỉ như trang Việt hóa một phần của Ebay.com nhưng hàng hóa lại không đầy đủ.

Và những lo lắng của Ebay đã khiến họ chủ động tìm đến Chodientu với hi vọng sự kết hợp giữa kinh nghiệm về văn hóa tiêu dùng và lượng người dùng sẵn có của Chodientu với kinh nghiệm quản lý quy trình thương mại điện tử quốc tế và công nghệ thanh toán toàn cầu của Ebay có thể làm nên một tương lai tốt hơn cho cả hai bên.

Sự kiện không được quan tâm?

Mặc dù sự kiện này được đăng tải trên rất nhiều phương tiện truyền thông nhưng cũng không thu hút được nhiều sự quan tâm của cộng đồng. Bằng chứng là trên các diễn đàn về tin học, công nghệ và kinh doanh, chủ đề này không có mấy phản hồi và không có sự tham gia của các gương mặt nổi tiếng. Các báo cũng đăng thông tin gần giống nhau dựa vào thông cáo báo chí mà gần như không có tiếng nói từ phía người dùng.

Trên thông cáo báo chí này, Ebay và Chodientu cũng đưa ra 1 so sánh khập khiễng giữa 18 triệu người sử dụng Internet tại Việt Nam với 83 triệu người đang sử dụng giao dịch thương mại qua Ebay. Số liệu 18 triệu không có mấy ý nghĩa đối với thương mại điện tử Việt Nam bởi phần lớn những người này chỉ sử dụng Internet cho việc đọc tin, chat, chơi game và nghe nhạc.

Chodientu cũng tỏ ra cẩu thả trong việc đưa ra thông báo chính thức trên website về 2 công ty thương mại điện tử có danh tiếng nhưng lại sử dụng hình ảnh của istockphoto và thậm chí giữ cả hình ẩn của họ.

Có thể hi vọng điều gì?

Tuy cái bắt tay này có thể chưa làm thay đổi đựơc điều gì nhưng người dùng vẫn có thể hi vọng với những gì có thể xảy ra sau sự kết hợp này.

Đó là Ebay đã có sự tìm hiểu kỹ lưỡng về thị trường Việt Nam và có bước đi đúng đắn nhằm tránh lặp lại thất bại như đã xảy ra ở Trung Quốc. Đi kèm với Ebay là Paypal - hệ thống thanh toán tốt nhất toàn cầu đang được sở hữu bởi Ebay và nếu Ebay thực sự muốn đầu tư mạnh vào thị trường Việt Nam, họ sẽ có những động thái tích cực để đưa Paypal vào sâu hơn với người Việt. Ít nhất là giải quyết khâu nhận tiền về (Hiện tại, tài khoản Paypal của người Việt chỉ có thể gửi đi mà không thể nhận lại - rất hạn chế cho việc bán hàng cho thị trường quốc tế)

Đó là những quy trình thật, công nghệ thật gọn nhẹ nhưng hiệu quả và những chuyên gia hàng đầu về thương mại điện tử với phong cách Ebay sẽ áp dụng vào Chodientu và chắc chắn sẽ làm giảm bớt những giá trị ảo của Chodientu nói riêng và Thương mại điện tử Việt Nam nói chung để đưa đến cho người dùng những công cụ, sự lựa chọn và kết quả tốt nhất.

Đó cũng là sự chuyên nghiệp hóa trở lại của thương mại điện tử Việt Nam vì dù hiện nay 5giay.com hay muare.vn có là những website được truy cập lớn nhất nhưng về lâu về dài thương mại điện tử vẫn sẽ phải phát triển theo chuẩn quốc tế nếu chúng ta muốn hội nhập và kinh doanh trên thị trường toàn cầu.

Xuân Hợp